Collectieve geldstromen 2024: mooie resultaten overzichtelijk in kaart gebracht

Complex ten behoeve van de eenvoud

Het geldstromenoverzicht is een webtool waarmee alle belangstellenden de incasso en verdeling van alle collectieve geldstromen kunnen volgen. Via de incasserende organisaties, of via de verdelende organisaties of via de ontvangende categorieën rechthebbenden is te zien hoe – na aftrek van kosten - de voor verdeling beschikbare gelden rechtstreeks zijn verdeeld aan rechthebbenden en/of verdeeld zijn via buitenlandse zusterorganisaties en/of besteed zijn aan sociale, culturele of educatieve doeleinden. Voor nadere informatie kan iedereen terecht op de website van de betreffende CBO’s waar ook de uitgebreide transparantieverslagen te vinden zijn. Het overzicht heeft niet voor niets de titel “complex ten behoeve van de eenvoud” Het oogt complex, maar goed is te zien is dat door deze inrichting van de sector niet alleen de gebruikers van de werken met hooguit enkele collectieve beheersorganisaties (CBO’s) te maken hebben, maar ook de rechthebbenden hun aandeel in de vergoeding ontvangen van één of hooguit enkele CBO(‘s). Het geldstromenoverzicht is hier in te zien.

Meer incasso, meer rechthebbenden en lagere kostenpercentages

De incasso is in 2024 met bijna 7,5% gestegen naar ruim 555 miljoen euro. Die stijging heeft voor het overgrote deel plaatsgevonden bij de vergoedingen voor muziekgebruik (87,5%), de overige geldstromen waren stabiel tot een lichte stijging. De ingehouden kostenpercentages waren bij alle geldstromen gedaald of stabiel. Nominaal zijn de kosten wel gestegen als gevolg van met name personeels- en ICT-kosten, maar die konden worden gecompenseerd met hogere geïncasseerde opbrengsten. Met die investeringen zijn de CBO’s er in 2024 in geslaagd aan fors meer rechthebbenden uit te keren.

De voor verdeling beschikbare geldstroom is - na inhouding van kosten - de som van de in 2024 geïncasseerde gelden die nog in hetzelfde jaar konden worden verdeeld, aangevuld met in eerdere jaren geïncasseerde gelden of andere opbrengsten die voor verdeling in 2024 beschikbaar kwamen.

Van de in 2024 verdeelde 446 miljoen euro is iets minder dan 100 miljoen (22%) via buitenlandse CBO’s verdeeld en is 20 miljoen (4,5%) besteed aan sociale, culturele en educatieve doeleinden. Drie vierde deel is door de CBO’s rechtstreeks aan rechthebbenden uitgekeerd. (Dat hoeven overigens niet alleen Nederlandse rechthebbenden te zijn. Zo zijn bijvoorbeeld bij BumaStemra en Sena ook buitenlandse rechthebbenden rechtstreeks aangesloten.)

Muziekgebruik

Muziekgebruik is veruit de grootste geldstroom, in 2024 werd € 318.259.552 verdeeld door BumaStemra aan componisten, songtekstschrijvers en muziekuitgevers en door Sena aan de artiesten en muziekproducenten, tegen een gemiddeld kostenpercentage voor deze geldstroom van 12,56% (0,2% gestegen) ten behoeve van 159.249 rechthebbenden (aan 15.000 rechthebbenden meer dan in 2023).

Nauwelijks klachten

De vier CBO’s die substantieel in de markt incasseren zijn Buma, Sena, Reprorecht en Videma. Deze zogenoemde markt-CBO’s verstuurden in 2024 samen 325.062 facturen. In slecht 23 gevallen leidde dat tot klachten over vermeend onjuist handelen, die allemaal intern konden worden opgelost. In 2024 was er slechts 1 geschil waarover de onafhankelijke Geschillencommissie Auteursrechten zakelijk een uitspraak moest doen. Tijdens het recent gehouden jaarlijks overleg met de Commissie Auteursrecht van VNO-NCW en MKB-Nederland (“de CAR”) bleek ook tevredenheid van de brancheorganisaties met het functioneren van deze CBO’s. Tijdens het overleg leggen deze markt-CBO’s ook verantwoording af over het naleven van de met de CAR afgesproken gedragsregels die voorheen in het CBO-keurmerk stonden over de relatie met ondernemers en de naleving van het met de CAR overeengekomen Onderhandelingsprotocol. Ook dit jaar leverde dat geen kritiekpunten op.